PDF متن کامل روش

ردپاي عقرب زير ميكروسكوپ

رشد بي رويه و خارج از كنترل تعدادي از سلول ها سرطان ناميده مي شود. بدن انسان از اجزاء كوچكي به نام سلول تشكيل شده كه با چشم غير مسلح ديده نمي شوند.  سلول ها، بلوك هاي ساختماني بدن هستند و گروهي از سلول ها، بافت ها و ارگان هاي بدن را تشكيل مي دهند. سلول هايي كه در بافت هاي مختلف مانند مغز، كبد ، كليه و ريه هستند ، هر كدام يك عملكرد واحد دارند.سلول ها به طور نرمال ،با دو تا شدن به طريقه منظم و كنترل شده توليد مثل مي كنند و منجر به رشد و ترميم بافت هاي بدن مي شوند.گاهي  تقسيم سلول ها ، بدون كنترل و به صورت  غير عادي انجام مي شود. ‌رشد غير عادي و بيش از حد سلول هاي بافت، تومور ناميده مي شود كه مي تواند خوش خيم   يا بد خيم باشد.


تومورهاي خوش خيم معمولا محدود به قسمت كوچكي از بدن است و اغلب به آهستگي رشد مي كند. اين تومورها بسته به سايز و محلشان ،مشكلاتي به وجود مي آورند كه با درمان تومور كه غالبا جراحي است ، معمولا بيمار مشكل ديگري نخواهد داشت. 
سرطان يا تومورهاي بدخيم نيز در يك فضاي محدود شروع مي شوند ، اما مي توانند به بافت ها و ارگان هاي مجاور گسترش يابند. سلول هاي سرطاني ممكن است با جريان خون به مناطق دورتري در بدن منتقل شوند .در اينجا ممكن است تومور جديدي را به نام تومور ثانويه يا متاستاتيك تشكيل دهند.
سلول‌هاي سرطاني با سيستم لنفاتيك نيز منتقل مي شوند. سيستم لنفاتيك به طور نرمال براي از بين بردن عفونت در بدن كار مي كند .اين سيستم از يك سري غدد و رگ هائي كه در سراسر بدن به هم متصلند تشكيل شده است.
علت دقيق سرطان ناشناخته است. فاكتورهاي خطر ابتلا به سرطان  به ترتيب شانس ابتلا  و انواع سرطان در جدول1 و 2 نشان داده شده است. 
 ‌فاكتورهاي خطر غير قابل تغيير سرطان عبارتند از: جنس، سن، ژنتيك. به طور مثال در افراد باسابقه فاميلي انواعي از سرطان ، احتمال ابتلا به سرطان بيشتر است.
يكي از فاكتورهاي خطر قابل تغيير، توتون و تنباكو است. 90% از سرطان هاي ريه ناشي از توتون است. تار موجود در توتون با سرطان هاي حنجره ، حلق، مري ، مثانه، پانكراس، كليه و سرويكس مرتبط است.

غربالگري(بيماريابي)
غربالگري به مفهوم تشخيص زودرس سرطان در افراد بي علامت است كه حيات بيمار را تضمين مي كند. غربالگري سرطان براي گروه هاي زير در دسترس است:
 ‌الف) عموم مردم: سرطان هاي تحت  غربالگري عبارتند از : سرطان پستان، سرطان روده بزرگ، سرطان دهانه رحم، سرطان پروستات.
ب) گروه هاي با احتمال بالاي ابتلا به سرطان : سرطان هاي تحت غربالگري عبارتند از: سرطان ريه، سرطان كبد در هپاتيت B و C مزمن، سرطان معده، سرطان بيضه. 
غربالگري سرطان شامل يك معاينه پزشكي و يك يا تعدادي از اقدامات زير است.

 ‌آزمايش خون
بعضي از سرطان ها با آزمايش خوني كه تومور ماركر ناميده مي شود، تشخيص داده شوند و بعضي از تومور ماركرها براي تشخيص پيشرفت بيماري بعد از درمان نيز به كار مي روند. تومور ماركرها در سرطان هاي زير مفيد هستند: سرطان هاي روده بزرگ، كبد، پستان، تومورهاي بيضه، پروستات ، تيروئيد و ريه

 ‌راديوگرافي از قفسه سينه (CXR)
اين تصويربرداري در بيماران با سرطان ريه و بيماراني كه پزشك مشكوك به انتشار سرطان از جايي ديگر به ريه بيمار است به كار مي رود.

ماموگرافي
طبق مطالعات زيادي كه انجام شده ماموگرافي براي تشخيص زودرس سرطان پستان بسيار مفيد است. توصيه مي شود زنان بالاي 40 سال براي غربالگري سرطان پستان با ماموگرافي بررسي شوند و در مورد تكنيك معاينه پستان توسط خودشان آموزش داده شوند. 

سونوگرافي
سونوگرافي  روشي ساده براي يافتن بدخيمي هاي مخفي شكم و حفره لگني مثل تومور پانكراس و سرطان تخمدان و همچنين براي بررسي سرطان هايي كه در كبد قرار گرفته اند، است.

 ‌نمونه برداري 
اين جراحي ساده سرپايي و معمولا تحت يك بي حسي موضعي انجام مي شود. نمونه برداري در افرادي كه يك توده يا تورم بزرگ شونده و يا يك ضايعه پوستي دارندكه مشخصاتش تغيير مي كند به كار مي رود. بعضي اوقات يك نمونه برداري نازك با سوزن از قسمت هاي عمقي توده يا برآمدگي در حفره بدن انجام مي شود. گاهي سونوگرافي يا سي تي اسكن براي تعيين اندازه و محل قرار گيري توده قبل از آن استفاده مي شود.

 ‌آندوسكوپي
اين يك روش تشخيصي با وسايل مخصوص است كه توسط پزشك با چراغ براي ديدن حفره معده، روده بزرگ، بيني، ناي، ريه ها براي يافتن ضايعات سرطاني به كار مي رود و يك روش مفيد براي پي گيري تومور بعد از درمان است.

 ‌آزمايش ادرار
آزمايش ادرار براي يافتن سلول هاي بدخيم در بيماراني كه مشكوك به بدخيمي هاي كليه، حالب ( مجرايي كه ادرار را از كليه به مثانه منتقل مي كند) مثانه و پروستات انجام مي شود. در صورت نياز اقدام ديگر در اين زمينه سيستوسكوپي ( ديدن مثانه توسط لوله مجهز به دوربين) است.

 ‌آزمايش خون مخفي در مدفوع
اين آزمايش در بيماراني كه سابقه تغيير عادت اجابت مزاج يا كاهش وزن شديد يا سابقه فاميلي بدخيمي روده دارند انجام مي شوند.

 ‌اسمير دهانه رحم ( پاپ اسمير)
اين روش در زنان براي يافتن ضايعات پيش بدخيم و يا تشخيص زودرس سرطان به كار مي رود. توصيه مي شود زنان به طور منظم اين آزمايش را انجام دهند.

 ‌سي تي اسكن
اين روش براي يافتن تومورهايي كه در حفره هاي بدن هستند و با معاينات باليني هميشگي تشخيص داده نمي شوند جهت تشخيص زودرس سرطان هاي ريه، روده بزرگ، پروستات، مغز و حلق ( سر و گردن) به كار مي رود.

 ‌تغذيه
غربالگري براي دستيابي به روش تغذيه و اطلاع رساني به اشخاص و بيماران در رابطه با رژيم غذايي و نقش آن در پيشگيري از درمان بيماران مفيد است.


آزمايش و تصوير برداري؛  تشخيص سرطان

روش‌هاي تشخيصي گوناگوني براي تأييد وجود بيماري و پيداكردن ميزان گسترش آن استفاده مي‌شود. اين روش ها شامل پرتونگاري‌هاي اختصاصي، پژواك‌نگاري (سونوگرافي) و آزمايش خون است. 


سونوگرافي 
سونوگرافي روشي غيرتهاجمي بدون درد براي بررسي اعضاي داخلي است. اين وسيله شبيه رادار عمل مي‌كند بدين طريق كه امواج صوتي از اعضاي داخلي عبور كرده و بازگشت آن‌ها دريافت شده، آنگاه توسط رايانه به تصويري تبديل مي‌شود كه نشان دهنده وضعيت اعضاي داخلي است. سونوگرافي مي‌تواند بين كيست و ساير علل بزرگي تخمدان افتراق دهد. اگر كيست تخمدان كشف شود، چسبندگي آن به ساختمان هاي ديگر و نماي خوش خيم يا بدخيم آن توسط پژواك نگاري قابل ارزيابي است. 

پرتونگاري (راديوگرافي )
در زناني كه سرطان تخمدان تشخيص داده شده، براي پيداكردن درگيري دستگاه ادراري و روده فراخ توسط سرطان، ‌از پرتونگاري‌هاي گوناگون استفاه مي‌شود. يكي از اين روش ها تنقيه باريم است. در اين آزمايش روده فراخ توسط محلولي از باريم با تنقيه پر مي‌شود و سپس پرتونگاري به عمل مي‌آيد. نتايج پرتونگاري اثر تومور بر عملكرد روده فراخ و احتمال منشأ گرفتن تومور از روده فراخ را مشخص مي‌كند. پرتونگاري ديگر  IVPاست. در اين آزمايش ماده حاجب به دورن خون تزريق مي‌شود، سپس اين ماده توسط كليه‌ها از خون گرفته مي‌شود و در ادرار تغليظ مي شود. اين نوع پرتونگاري، ساختمان كليه‌ها و ساير قسمت هاي دستگاه ادراري را مشخص مي‌كند. 

لاپاروسكوپي 
اين روش ممكن است با احساس كردن تومور توسط پزشك يا مشاهده نكته غيرطبيعي در  آزمون هاي تصويربرداري انجام گيرد. در اين روش يك سوراخ كوچك در جدار شكم ايجاد مي شود و يك وسيله لوله مانند باريك همراه يك چراغ از محل سوراخ به داخل شكم وارد مي شود. در مواردي كه كيست‌هاي تخمدان به نظر بزرگ بيايند، اين روش ممكن است باعث صدمه آنها شود؛ در اين مواقع لاپاروتومي توصيه مي‌شود. 

لاپاروتومي 
اين جراحي تحت بيهوشي عمومي صورت مي‌گيرد و تشخيص و درمان سرطان تخمدان را توا‡م انجام مي‌دهد. در حين لاپاروتومي قطعه‌اي از بافت براي تشخيص نمونه‌برداري مي‌شود ولي هدف لاپاروتومي درمان سرطان تخمدان نيز هست. 

عكسبرداري پوزيترون نشري براي تشخيص سرطان و تومور سرطاني
 Positron emission tomography يا PETيك روش تشخيصي است كه از طريق عكس‌هاي بيولوژيك از آشكارسازي تشعشع  پوزيترون نشري كار مي كند. پوزيترون مانند الكترون ذره اي كوچك است كه داراي بار مثبت است و از ماده راديو اكتيو انتشار يافته و به بدن بيمار هدايت مي شود. عكس هاي متعدد از بدن بيمار مي تواند انواع بيماري فرد را مشخص كند. كه داراي دقت بالايي است و از تكنيكي بالا براي استفاده از ايزوتوپ هاي توليد شده در سيكلوترون بهره مي برد. يك راديو نوكلئيد منتشر كنندهِ پوزيترون معمولا بوسيلهِ تزريق وارد بدن فرد مي شود و در بافت مورد نظر تجمع مي‌كند. اين راديو نوكلئيد به وسيله انتشار پوزيترون واپاشي مي كند كه فورا با يك الكترون مجاور خود (به دليل كثرت الكترون‌ها در ماده) تركيب شده و در همين زمان پس از تركيب اين زوج الكترون-پوزيترون و نابودي آن‌ها دو اشعه گاماي مشخصه در جهت مخالف هم منتشر مي شوند. اين اشعه ها به وسيله آشكارسازهاي گاما آشكار‌سازي مي‌شوند كه نمايانگر موقعيت دقيق آن ها است.  PETنقش مهمي را در تشخيص سرطان ايفا مي كند.
روش هاي جديد به تلفيق CT و  PETپرداخته‌اند و به روشي ديگر به نام  PETCT  منجر شده است. اين روش 30% بهتر از روش هاي قبل عمل مي كند. 
برتري عكس برداري هسته اي بر عكس برداري اشعه‌X ‌اين است كه به وسيله عكس‌برداري هسته اي مي توان هم از بافت‌هاي نرم و هم استخوان ها به خوبي عكس‌برداري كرد. مقدار متوسط دز موثر  mSv4/6براي هر بار عكس‌برداري است.

 ‌كاربرد هاي عمومي دستگاه
 PETمعمولا براي تشخيص سرطان به كار مي‌رود همچنين براي بررسي نحوه پيشرفت و يا بهبود تومور سرطاني (از طريق تغييرات بيوشيميايي) نيز كاربرد دارد. اين نوع اسكن مي‌تواند براي تمام بدن كاربرد داشته باشد.  PET Scanاز قلب مي تواند براي بررسي جريان خون وارد شده به عضلات قلب مورد استفاده قرار گيرد و نيز براي تشخيص بيماري هاي كرونر قلب مفيد است.  PETهمراه با روش هاي ديگر بررسي قلب مي تواند به تشخيص دقيق نارسايي هاي عضلات قلب كمك كند و براي روش هايي چون آنژيوپلاستي مي تواند سودمند باشد.

 ‌مشخصات دستگاه
دستگاه در وسط خود يك حفره تونل مانند دارد. داخل دستگاه حلقه هاي متعدد آشكار ساز قرار دارد كه انرژي منتشر شده از منبع راديو اكتيو و بدن بيمار را بررسي مي كنند كه اين اطلاعات بايد به عكس تبديل شود. بعد از دراز كشيدن روي تخت دستگاه ، مريض به داخل حفره مي‌رود و تصاوير روي مونيتور نمايش داده مي‌شوند كه شبيه به كامپيوتر هاي خانگي است.
 ‌رنگ هاي متفاوت  يا تمايز در روشنايي عكس  PET ‌نمايانگر عملكردهاي مختلف بافت ها و اعضاي بدن است. به عنوان مثال ، چون بافت هاي قلب از گلوكوز براي تامين انرژي استفاده مي كنند، مقدار زيادي از گلوكوزهاي نشاندار شده در آنجا جمع مي شود كه در عكس هاي  PETمشخص است. به  هر حال، بافت هاي سرطاني كه گلوكوز بيشتري را نسبت به بافت هاي معمولي استفاده مي كنند، در نتيجه گلوكوز نشاندار شده را بيشتر جذب كرده در نتيجه در عكس وضوح بيشتري خواهد داشت. 

 ‌مزايا و معايب PET
‌چون  PETبه پزشك امكان مي دهد بر روي بدن مريض تحقيق كند ، پزشك مي تواند تغييرات بيوشيميايي بدن را قبل از تغييرات جسمي و آناتوميك مشاهده كند. 
به دليل آنكه ماده راديو اكتيو داراي نيمه عمر بسيار كوتاهي است ، ماندگاري خود ماده و تشعشعات آن در بدن كم خواهد بود.
‌ماده راديو اكتيو ممكن است اثراتي را بر  جنين زنان حامله باقي بگذارد و بر شير زنان شيرده نيز تاثير گذار باشد. در صورت حامله يا شير ده بودن بايد به پزشك اطلاع داده شود.

 ‌محدوديت هاي  PET
در بيماراني كه داراي تعادل شيميايي معمولي نيستند ممكن است اين روش نتيجه غلط بدهد. مخصوصا در مورد بيماران ديابتي اگر سطح قند خونشان نرمال نباشد. همچنين چون ماده راديو اكتيو پس از زماني كوتاه از بين مي رود ، در نتيجه بايد مركز توليد راديواكتيو نزديك آزمايشگاه  PETباشد. اين نكته مهمي است تا ماده راديو اكتيو از بين نرود و اثر خود را از دست ندهد. 
در نهايت ، روش  PETمي تواند بخشي از يك زنجيرهِ آزمايش باشد. همچنين مي‌تواند با انواع ديگر عكس برداري ها مانند  CTو  MRIتلفيق شود.

الاستوگرافي و تشخيص سرطان سينه 
سونوگرافي مي‌تواند بدون نياز به نمونه‌برداري به پزشك در تشخيص سرطان سينه كمك كند. 
دانشمندان به فناوري جديدي براي تشخيص بافت سرطاني دست يافته‌اند. اين فناوري كه الاستوگرافي ‌ ‌نام گرفته، يك روش غيرتهاجمي تصوير برداري سونوگرافي است كه مي‌تواند بافت‌هاي خوش خيم را از  بد خيم تشخيص دهد. در الاستوگرافي انعطاف پذيري بافت بدن ارزيابي و تصويربرداري مي‌شود. 
اين روش در واقع بسط يكي از قديمي‌ترين ابزارها در پزشكي نيز يعني معاينه با دست است كه پزشك شكل و سفتي بافت بدن را احساس مي‌كند. تومورهاي سرطاني شبيه فنر سفت هستند، اما بافت طبيعي و ضايعات خوش خيم به راحتي فشرده مي‌شوند.  در سونوگرافي معمولي و الاستوگرافي از پژواك امواج صوتي با فركانس بالا براي ايجاد تصاوير از داخل بدن استفاده مي‌شود، اما الاستوگرافي يك قدم جلوتر است. در سونوگرافي معمولي پزشك دستگاه را برروي پوست بدن مي‌گذارد و امواج صوتي با فركانس بالا به داخل بدن فرستاده مي‌شوند. بافت و اندام ها صدا را به صورت پژواك به يك رايانه مي‌فرستند و رايانه صدا را به تصوير تبديل مي‌كند. 
الاستوگرافي نيز حركات را ارزيابي مي‌كند. هنگامي كه پزشك دستگاه را روي سينه حركت مي‌كند پژواك صدا قبل و بعد از فشردن يا حركت بافت سينه ارزيابي مي‌شود. تصاوير حاصله سفتي و نرمي بافت را مشخص مي‌كند.  استفاده از اين شيوه در تشخيص سرطان سينه اولين كاربرد واقعي الاستوگرافي است.
در يك روش تحقيقاتي روش الاستوگرافي بر روي‌ 80‌زن غده‌هاي بي‌ضرر را با دقت ‌ 100‌درصد از تومورهاي بدخيم سينه تشخيص داد.  در نمونه برداري سلول هاي سينه با سوزن يا چاقوي جراحي برداشته شده و در زير ميكروسكوپ بررسي مي‌شود.  نمونه‌برداري اضطراب، تنش و نگراني بسيار زيادي به همراه دارد. علاوه برآن شيوه جديد مي‌تواند به كاهش هزينه‌ها كمك كند. 
ساليانه حدود يك ميليون نمونه‌برداري از بافت‌هاي مشكوك به سرطان كه در ماموگرافي يا معاينات با دست تشخيص داده مي‌شود انجام مي‌گيرد.  اما از هر ‌ 10‌مورد در هشت مورد نمونه‌ها خوش خيم هستند. 
نمونه برداري مي‌تواند ‌ 200‌ تا هزار دلار هزينه در برداشته باشد و چند روز يا هفته طول مي‌كشد تا نتيجه آزمايش مشخص شود. هزينه الاستوگرافي به مراتب كمتر از روش نمونه برداري است. همچنين نتيجه اين روش ظرف چند دقيقه معلوم مي‌شود. 
شيوه سونوگرافي در مقايسه با نمونه برداري از بافت سينه زن، هر ‌17‌ مورد تومور سرطاني را تشخيص داد و از ‌ 106‌مورد برجستگي خوش خيم ‌ 105‌مورد را درست تشخيص داد. 

 Follow up ‌هاي اولتراسوند در غربالگري سرطان پستان
بر طبق مطالعات راديولوژي توده هاي پستاني كه در اولتراسوند مشخص مي شوند و به عنوان نسبتا خوش خيم تشخيص داده مي شوند به طور سالمي به وسيله  Follow upتصويربرداري به جاي بيوپسي كنترل شود.
از آنجائي كه ماموگرافي يك آزمون غربالگري استاندارد سرطان پستان است، حساسيت ماموگرافي براي تشخيص سرطان پستان در خانم هايي با بافت متراكم پستان كاهش مي يابد. بعضي از مطالعات نشان داده است كه اولتراسوند مي تواند اطلاعات مفيدي را در تشخيص سرطان در خانم هايي با پستان متراكم ايجاد كند. هر چند، غربالگري با اولتراسند هم يك تعداد وسيعي از ضايعات پستان كه مشكوك هستند را تشخيص مي دهد، ولي ممكن است سرطاني باشند يا نباشند. اغلب براي اين توده ها بيوپسي پبيشنهاد مي شود. در اين روش 80 درصد ضايعات بيوپسي نرمال پستان، خوش‌خيم تشخيص داده  مي‌شوند.
اين نتايج بيان مي كند كه  Follow upهاي معمول با اولتراسوند يك روش بي خطر نسبت به بيوپسي در مواردي است كه ضايعه پستان به عنوان يك ضايعه نسبتا خوش خيم طبقه بندي شده است.

 ‌اسكنر قابل حمل براي تشخيص سرطان سينه 
به تازگي اسكنر قابل حملي اختراع شده است كه بدون نياز به انجام آزمايش اشعه ايكس مي تواند به راحتي و دقت بسيار سرطان سينه را در زنان جوان تشخيص دهد.
اين اسكنر جديد ساخته شده با امواج راديويي كار مي كند و به سرعت تومورهاي سرطاني بدخيم و خوش خيمي را كه در كامپيوتر نشان داده مي شود نشان مي دهد و قابل استفاده در دفتر پزشكان است.
پيش از اين هم از امواج راديويي در تشخيص سرطان سينه استفاده شده بود ولي تفاوت آن با اين روش جديد در سرعت تشخيص تومورهاي سرطاني و قابل حمل بودن دستگاه است.
در اين روش از پرتونگاري هاي كامپيوتري و از فن آوري همانند موبايل استفاده مي شود. ولي در اين دستگاه هزينه ها كمي پايين تر آمده و اندازه آن كوچك شده است.
ماموگرافي در تشخيص سرطان سينه در زنان بالاي 50 سال به خوبي عمل كرده و دقت آن تا حدود 95 درصد است ولي چنين اثري را در زنان زير 50 سال ندارد و دقت تشخيصي آن حدود 65 درصد است.

بيني الكترونيكي و تشخيص زودهنگام انواع سرطان
آزمايش استنشاقي جديد مي تواند نشانه هاي اوليه سرطان سينه، ريه، روده و پروستات را تشخيص دهد. محققان دستگاهي به نام  Breathotronساخته اند كه سرطان را بو مي كشد .
پژوهشگران معتقدند بررسي هاي بيشتر مي‌تواند به ارائه يك بيني الكترونيكي  )Electronic Nose(ارزان قيمت و قابل حمل منجر شود كه پزشكان با استفاده از آن بتوانند بيماري ها را زودهنگام تشخيص دهند. اين تحقيق نشان مي‌دهد كه بيني الكترونيك مي تواند نفس سالم و بدخيم را از هم تشخيص داده و بين نفس بيماران مبتلا به انواع سرطان، تمايز قايل شود. اگر نتايج اوليه در مطالعات وسيع بعدي تاييد شود، فناوري جديد مي تواند به ابزار ساده اي براي تشخيص زودهنگام و همچنين تصويربرداري از سرطان تبديل شود. 
اين شيوه همچنين مي تواند راه ساده اي براي ارزيابي و نظارت بر موثر بودن درمان سرطان و تشخيص زودهنگام عود بيماري ارائه كند. محققان تنفس 177 داوطلب سالم و مبتلا به سرطان هاي مختلف بين سنين 20 تا 75 ساله را مورد بررسي قرار دادند. پالس‌هاي نفس اين افراد از سنجنده هايي كه مي توانند ميزان بسيار اندك مواد شيميايي را تشخيص دهد عبور داده شد. سپس مواد شناسايي شده براي تحليل داده به رايانه ارسال شد.
اين دستگاه مي تواند به طور چشمگيري شيوه تشخيص سرطان را در سال‌هاي آتي متحول كند. به جاي استفاده از چشم، اين دستگاه به پزشكان امكان مي دهد از يك بيني پيشرفته براي بو كشيدن مراحل اوليه سرطان استفاده كنند. اين دستگاه علاوه بر تشخيص سرطان مي تواند ذات الريه و عفونت هاي روده اي را نيز شناسايي كند.
بيني الكترونيكي به منظور رديابي نشتي هاي ضعيف آمونياك در شاتل ها ساخته شد. اين بيني با استفاده از لايه هاي پليمري كه رسانائي الكترونيكي آن‌ها در مواجه با مواد گوناگون متفاوت است طراحي شد. 
اكنون سازندگان آن بر اين باورند كه مي توان از اين بيني الكترونيكي به عنوان يك ردياب بسيار حساس در تشخيص تركيبات مشخصي كه توسط سلول هاي سرطاني توليد مي شوند استفاده كرد.
چنين دستگاهي براي جراحان در زماني كه در حال جراحي بخش هاي از بدن هستند و مشخص كردن نسج تومورها بسيار سخت و ريسكي است با ارزش است.
در حال حاضر جراحان با استفاده از بازرسي هاي بصري اسكن هاي قبل از جراحي براي مشخص كردن نسج سرطاني استفاده مي كنند. اما تشخيص نسج سرطاني مغز مشكل است و زماني كه جمجمه باز است تغيير شكل مي دهند كه باعث مي شود اسكن‌ها با مشاهدات جراحان متفاوت باشد. به همين دليل ، برداشتن نسج سرطاني و جلوگيري از آسيب به بخش هاي سالم كار سختي است.
بيني الكترونيكي به تازگي سرطان ريه و ديابت را در بيماراني كه به درون آن باز دم كرده بودند تشخيص داد. شايد بتوان با متصل كردن اين دستگاه به تجهيزات تصوير برداري تصوير بسيار شفافي از مغز تهيه كرد تا بخش هاي گرفتار سرطان به دقت مشخص شوند.

نسل بعدي اسپكت: تشخيص زودهنگام سرطان مغز تنها با يك اسكن
نسل آينده فناوري تصويربرداري پزشكي، با امكان تشخيص زودهنگام تر غده هاي سرطاني مغز تنها در يك اسكن، انقلابي در زمينه بهينه سازي در تشخيص و درمان سرطان ايجاد كرده و خروجي بيماران از بيمارستان ها را افزايش مي‌دهد.
پيش بيني بالا بر اساس خبرهاي يك طرح پيشگام  در بريتانيا قرار دارد.  در اين طرح، با نام  پروسپكتاس، گروهي از دانشگاه ليورپول در همكاري با گروه فيزيك هسته اي و دپارتمان‌هاي فناوري تاسيسات شوراي علوم و فناوري ... فعاليت مي كند.  هدف اين طرح آن است كه فناوري براي نسل بعدي ابزار تصويربرداري اسپكت )SPECT(توليد  كند.
اسپكت نوعي تصويربرداري است كه كاربرد وسيعي در آزمايش عملكرد قلب و غده هاي سرطاني، از طريق رديابي اشعه گامايي كه از تزريق ميزان اندكي مواد راديواكتيو به بيمار ساتع مي شود، دارد.  اسپكت مي تواند اطلاعات عملكردي سه بعدي در مورد بدن به دست دهد. 

نانوسنسور براي تشخيص سريع سرطان
محققان نوعي نانوسنسور و بيوماركر براي مولكول هاي سرطاني ارائه كرده اند كه قادر است وجود سرطان در خون را در غلظت بسيار اندك نيز تشخيص دهد. اين نانوسنسور، يك روش آزمايش خون براي تشخيص سريع سرطان است كه مي تواند در مطب پزشكان مورد استفاده قرار گيرد. 
مولكول هاي سرطاني صرفا در صورت وجود يك تومور در خون ترشح مي شوند. دستگاه نانوسنسور نتيجه آزمايش را بسيار سريع تر از روش هاي متداول ارائه مي كند.
هر چند در 10 سال گذشته انواع مختلفي از نانوسنسورها ارائه شده است، اما استفاده از آن‌ها براي آزمايش و تجزيه كامل خون تاكنون سخت بود. اين نانوسنسورها حاوي بسياري از ذرات چون پروتئين ها و يون ها بودند كه شناسايي ماركرهاي سرطان را سخت مي‌كردند.
اين نانوسنسور شبيه يك فيلتر كار مي كند. اين دستگاه بيوماركرهاي سرطان را گرفته و آن‌ها را به يك ميكروچيپ متصل مي كند و بقيه عناصر و اجزاء خون به جريان خود ادامه مي‌دهند. در گام دوم، يك نانودتكتور، وجود بيوماركرهاي داراي غلظت بالا از جمله آنتي ژن هاي سرطان پستان و پروستات را ثبت مي‌كند. دانشمندان مي توانند بدين طريق غلظت بسيار اندك يك بيوماركر را با دقت بالا شناسايي كنند.
با اين روش جديد حتي غلظت هاي چند پيكوگرم (يك بيليونيوم گرم) در هر ميلي ليتر نيز قابل تشخيص هستند. دقت اين روش، شبيه شناسايي يك دانه نمك در يك استخر بزرگ است.
اين در حالي است كه روش هاي متداول كنوني صرفا در صورت غلظت كافي بيوماركرهاي سرطان در خون، قادر به شناساسي آن‌ها هستند. به علاوه از آنجا كه در اين روش ها، خون  ابتدا از طريق تجزيه شيميايي چندين ساعته به عناصرش تفكيك مي شود، اين روش ها بسيار پرزحمت هستند.
در روش جديد مي توان با كمك نانو دتكتورهاي جديد، يك دستگاه عرضه كرد كه پزشك بتواند با آن طي صرفا چند دقيقه در مطب خود، وجود سرطان در فرد را تشخيص دهد. به علاوه از نانو دستگاه ها مي توان براي تشخيص همزمان يك سري بيوماركرهاي مختلف به عنوان نمونه براي بيماري هاي قلب، گردش خون و سرطان نيز استفاده كرد. از ديگر امتيازات سنسورهاي جديد، توليد نسبتا ارزان آن‌ها است.  ‌تشخيص سرطان در بسياري از مبتلايان دير انجام مي شود تا بتوان از طريق معالجه به موقع، با تومور مقابله كرد اما چنانچه تومور و سلول سرطاني زودهنگام شناسايي شود، مي‌توان امكان درمان را حداقل در برخي از انواع سرطان بهبود بخشيد.

دستگاه تومورياب و تشخيص نوع سرطان پوست
محققان آمريكايي موفق به ساخت دستگاهي شده‌اند كه بدون نياز به بافت‌برداري، قادر به تشخيص تومور سياه رنگ قشر عميق پوست است.
پزشكان تا كنون مجبور بودند زخم‌هاي پوست را كه سرطاني به نظر مي‌رسند، بافت‌برداري كنند تا دريابند كه آيا زخم‌ها بدخيم هستند يا خوش‌خيم؛ اما ساخت دستگاه جديد پزشكي، از اين پس به آن‌ها اين امكان را مي‌دهد تا بدون نياز به هر گونه جراحي و بافت‌برداري، وجود تومور در قشر عميق پوست را تشخيص دهند.
اين دستگاه كه تومورياب نام گرفته، زخم‌ها را براي تشخيص وجود تومور بررسي مي‌كند و پزشكان در صورتي دست به عمل جراحي مي‌زنند كه اين دستگاه وجود علايم سرطاني را تاييد كند. تومور سياه رنگ قشر عميق پوست، كشنده‌ترين نوع سرطان پوست است و تشخيص دير هنگام، بر وخامت آن مي‌افزايد، اگر بيماري سرطان پوست به موقع و در مراحل اوليه بروز، شناسايي شود، قابل درمان است.

ماموگرافي و تشخيص سرطان سينه
يكي از مهمترين و موثرترين راه هاي تشخيص سرطان سينه، به خصوص در مراحل اوليه بيماري، انجام ماموگرافي است. يكي از موثرترين راه هاي مبارزه با اين بيماري، تشخيص آن در مراحل اوليه پيدايش است. به عقيده اكثر پزشكان در صورت تشخيص به موقع سرطان در مراحل اوليه مي توان درمان موثرتري را انجام داد و از ميزان مرگ و مير احتمالي كاست.
تصويربرداري ماموگرافيك دوره اي در زنان بدون نشانه، نرخ ابتلا به سرطان را به ميزان زيادي كاهش مي دهد. عمده سرطان هاي پستان از بافت غده اي سينه منشأ مي‌گيرند كه با تغييرات آناتوميك و انحراف در مجراي و بروز توده هاي كوچك و بزرگ همراه است. سرطان هاي پستان معمولا از ربع خارجي پستان آغاز شده و ممكن است توده هاي بدخيم، به فاشياي قفسه سينه اتصال يابند  يا به پوست گسترش پيدا كنند و موجب فرورفتگي شوند. سرطان پستان به تدريج گسترش مي يابد و اين گسترش در اغلب موارد گره هاي لنفي در زير بغل و در طول شريان پستاني داخل را در بر مي گيرد.
در حدود 90% از ضايعات خوش خيم و بدخيم پستان از طريق لمس پستان شناسايي مي شوند .با اين حال ممكن است تا زمان قابل لمس شدن يك توده بدخيم بدون درد و منفرد،گسترش به گره هاي لنفي صورت گرفته باشد. بنابراين، تشخيص در مراحل اوليه سرطان، به عنوان يك عامل حياتي در درمان موفق به شمار مي رود.

دستگاه سي تي ليزر ماموگرافي
با استفاده از ليزر و سي تي اسكن، روش جديدي براي تصويربرداري از سينه بدون اشعه ايكس ارائه شده است كه نياز به بيوبسي را كم مي كند و ارزش تشخيصي بالايي دارد. روش شبيه سي تي اسكن با اشعه ايكس است ولي ليزر جاي اشعه ايكس را گرفته است. ليزر با فركانسي توليد مي شود كه با ضريب جذب اكسي و دي اكسي هموگلوبين مطابقت دارد. بيمار يكي از پستان هايش را در محفظه اسكن قرار مي دهد طوري كه كاملاً معلق بماند و با هيچ قسمتي از سيستم در تماس نباشد. با تابش ليزر و اندازه گيري ضرايب جذب بافتي،تصوير سه بعدي به دست مي آيد كه به راحتي مي توان مثبت يا منفي بودن تست را از روي آن تشخيص داد. اين سيستم تحت نام ماموگرافي ليزري برش نگاري كامپيوتري  (CCTLM) عرضه شده است.
بسياري از ماموگرافي ها به نتيجه قطعي درباره سرطان منجر نمي شوند، چون خواندن آن‌ها مشكل است. در نتيجه بيماران ناچار به بيوپسي مي شوند كه عملي دردناك است.سيستم جديد با كم كردن احتمال نياز به بيوپسي كيفيت زندگي را براي زنان بالا مي برد.

مزاياي دستگاه سي تي ماموگرافي ليزري
1-در اين دستگاه از نور ليزر بي ضرر براي تصوير برداري استفاده مي‌شود و اشعه يونيزان ايكس در آن هيچ كاربردي ندارد.
2-از  فشرده سازي پستان در هنگام تصوير برداري استفاده نمي‌شود و بيمار در هنگام تصويربرداري كاملا آسوده و در وضعيت دراز‌كش قرار دارد.
3-در پستان‌هاي با بافت تراكم  (dense) كه در ماموگرافي معمولي تشخيص ضايعات مشكل  يا غير ممكن است به راحتي مي‌توان ضايعه را پيدا كرد.
4-در ماموگرافي معمولي اندازه ضايعات مي‌بايد  حداقل1 سانتي متر باشند تا ديده شوند و مشاهده ضايعه يك سانتي متري در نسج پستان نيز به معني همراه بودن متاستاز محلي با ضايعه است. اما در اين روش ضايعات 3 -2 ميلي متري نيز تشخيص داده مي‌شوند و چون هر بافت نئوپلازيك بيش از دو ميلي متر براي ادامه حيات و رشد خود نياز به عروق مغذي  (angiogenesis ) دارد لذا با تشخيص و درمان به موقع كه مي‌تواند با برداشتن اصل توده و اطراف آن و ترميم پلاستيك (بدون ماستكتومي‌راديكال) انجام گيرد، درمان كامل امكان پذير است. و اگر پس از لومپكتومي‌و ترميم، پروتز گذاشته شود امكان بررسي مجدد با پروتز هم وجود دارد كه در ماموگرافي معمولي چنين قابليتي وجود ندارد. انجام  MRI نيز در موارد وجود پروتز با محدوديت‌هائي همراه است.
5-در اين روش هر وقت ضايعه اي در پستان ديده شود يعني  pathologic angiogenesis وجود دارد و بدخيم است و نياز به بيوپسي تشخيصي ندارد. اگر ضايعه اي در ماموگرافي معمولي ديده شود و امكان بيوپسي از آن مشكل باشد و راديولوژيست وجراح بين خوش خيم وبدخيم بودن آن مردد باشند با اين روش به آساني به ماهيت ضايعه پي خواهند برد.  لذا از انجام بيوپسي‌هاي مشكل و غير ضرور خود بخود كاسته خواهد شد.

مشكلات ماموگرافي
موضوع تابش پرتو هاي يون ساز  xو خطر آن براي بيماران همواره مهمترين ريسك در كار با ماموگرافي است.
در يك آزمايش معمول ماموگرافي، ميزان تابش به بيمار بين  1/5 mGyتا   2/5mGyاست. اين موضوع خود خطر ابتلا به سرطان را افزايش مي دهد. به صورت تئوري نشان داده شده است كه هر بار تابش به ميزان 4 در ميليون احتمال ابتلا را افزايش مي دهد. احتمال ابتلاي فرد به سرطان سينه در حالت معمولي 1500 در ميليون است.بنابراين افزايش ريسك چندان زياد نيست.با اين حال براي حل اين مشكل به تازگي روش هايي ارائه شده اند كه از اولتراسوند يا ليزر براي ماموگرافي استفاده مي‌كنند. با اين حال هنوز ماموگرافي استاندارد طلايي در اين حوزه است.

منبع: نشریه مهندسی پزشکی شماره ۱۱۷


برچسب‌ها: سرطان, تشخیص, روش های تشخیص سرطان
نوشته شده توسط دکتر علی بهشتی   | یکشنبه بیست و نهم خرداد 1390 | لینک ثابت |



همایش ها: دانشجویی | پرستاری | قلب | زنان | پوست | دارویی | چشم | روانپزشکی | اطفال | نورولوژی
متن ها: مقالات پزشکی | مهارت های پزشکی | روش های پزشکی | تجهیزات پزشکی | خبرهای پزشکی
موضوع ها: قلب | زنان | اطفال | چشم | پوست | نورولوژی | ارتوپدی | عفونی
خواندنی ها: نظرسنجی ها | وبلاگ ها | نکته ها | دانستنی ها | گالری ها

دارویی: تاییدیه های ۲۰۱۳ | تاییدیه های ۲۰۱۲ | تاییدیه های ۲۰۱۱
مدیاها: فیلم های پزشکی | تصاویر پزشکی گزارش های پزشکی

آخرین مطالب پزشکی بالینی



           
           
Health Top  blogs film, congress, case report Google Analytics Alternative Health Blog Directory

آخرین اخبار وزارت بهداشت
آخرین اخبار سلامت
 

Page Rank blog links